Μία πόλη. Μία εβδομάδα. Επιλεγμένες εμπειρίες.
Μία πόλη. Μία εβδομάδα. Επιλεγμένες εμπειρίες.
ΓΝΩΡΙΣΕ ΤΗΝ
Τεχνίτρια χειροποίητης βιβλιοδεσίας
Η Θάλεια διδάσκει μια τέχνη που εξαφανίζεται. Δεν το λέει δραματικά, το λέει σαν διαπίστωση - η ανάγκη για βιβλιοδεσία θα παραμείνει, πιστεύει, ενώ οι άνθρωποι που ξέρουν να την ασκούν θα λιγοστεύουν. Τα σεμινάριά της είναι ο τρόπος της να κρατήσει αυτή τη γνώση ζωντανή και πέρα από τη δική της γενιά.
Η πρώτη της επαφή με αυτή την τέχνη ήρθε σχεδόν τυχαία. Διάβασε κάποτε ένα βιβλίο για μια συντηρήτρια και το επάγγελμα κίνησε την περιέργειά της. Έτσι αποφάσισε να ακολουθήσει σπουδές στη συντήρηση βιβλιακού και αρχειακού υλικού. Αυτό που ξεκίνησε σαν εξάμηνη πρακτική σε ένα βιβλιοδετείο έγινε μόνιμο· έξι χρόνια αργότερα, ανέλαβε η ίδια το εργαστήριο. Σήμερα μετράει είκοσι επτά χρόνια στον χώρο, δεκαεννιά από αυτά με τον πάγκο δικό της.
Η μετάβαση από τη συντήρηση στη βιβλιοδεσία ήρθε μέσα από την ίδια την πρακτική. Η συντήρηση είχε τη δική της ιστορική ευθύνη· η βιβλιοδεσία, παρότι εξίσου γεμάτη κανόνες, της έδινε περισσότερο χώρο να πειραματιστεί και να σχεδιάζει. Της άρεσε όμως και κάτι πιο απλό: ο συντηρητής δουλεύει κυρίως πίσω από τις πόρτες μουσείων και αρχείων. Στη βιβλιοδεσία, αντίθετα, κάθε βιβλίο γίνεται αφορμή να καθίσουν άνθρωποι γύρω από το ίδιο τραπέζι, να κάνουν επιλογές, να μιλήσουν, να γελάσουν και να φύγουν κρατώντας κάτι δικό τους.
Όταν περνάς την πόρτα, σε προϋπαντά πρώτα ένα χαμόγελο, μετά ένα ποτήρι νερό - λίγος χρόνος να πάρεις τον χώρο με το βλέμμα σου, πριν πει λέξη. Αυτό όμως που την ενδιαφέρει περισσότερο είναι τι συμβαίνει τη στιγμή που αρχίζεις να διαλέγεις. Ένα χρώμα, ένα χαρτί, ένα μέγεθος, έναν τρόπο δεσίματος - μικρές αποφάσεις που, χωρίς να το καταλαβαίνεις, αρχίζουν να λένε κάτι για σένα. Λέει πως ακόμη και μετά από τόσα χρόνια την εκπλήσσει ο τρόπος με τον οποίο ο καθένας συνδυάζει τα υλικά και τα χρώματα. Ίσως γι' αυτό τα σεμινάριά της δεν έγιναν ποτέ ρουτίνα: το αντικείμενο μπορεί να είναι το ίδιο, αλλά ο άνθρωπος που κάθεται απέναντί της δεν είναι ποτέ ο ίδιος.
Πριν καν πιάσεις εργαλείο, της αρέσει να πει λίγα λόγια για την ιστορία τους - γιατί υπάρχουν τόσα διαφορετικά είδη βιβλιοδεσίας, ποιες ανάγκες κάλυψε το καθένα, ποιος πολιτισμός τα ανέπτυξε. Δεν είναι μάθημα ιστορίας· είναι μια υπενθύμιση ότι αυτό που κρατάς στα χέρια σου το έφτιαχναν άνθρωποι πριν από χιλιάδες χρόνια. Μετά έρχεται η πράξη, και για κάποιους ακόμα και το να κρατήσουν σωστά ένα κοπίδι είναι κάτι εντελώς καινούριο. Στα μεγαλύτερα μαθήματα μάλιστα επιμένει να φέρνει ο καθένας το δικό του αγαπημένο βιβλίο, έστω κι αν διστάζουν στην αρχή, φοβούμενοι μην το χαλάσουν - μέχρι σήμερα, κανένα δεν έχει πάθει το παραμικρό στα χέρια της.
Πολλοί φτάνουν πεπεισμένοι πως δεν είναι δημιουργικοί. Εκείνη δεν εξηγεί - αστειεύεται, και υπόσχεται: «Θα το κάνουμε, θα δεις. Θα τα καταφέρεις.» Ένα χριστουγεννιάτικο απόγευμα, μια μικρή μαθήτρια, φεύγοντας, είπε στη μαμά της πως το είχαν φτιάξει μόνες τους - η στιγμή που της έμεινε περισσότερο απ' όλο τον χρόνο. Αυτό θέλει τελικά να πάρει κάποιος μαζί του: όχι μόνο ένα σημειωματάριο, αλλά κάτι που θα χρησιμοποιήσει, θα κρατήσει και, κυρίως, θα μπορέσει να ξαναφτιάξει.
