Μία πόλη. Μία εβδομάδα. Επιλεγμένες εμπειρίες.
Μία πόλη. Μία εβδομάδα. Επιλεγμένες εμπειρίες.
ΓΝΩΡΙΣΕ ΤΟΝ
Εικαστικός & εκπαιδευτής ζωγραφικής
Στο σχολείο, την ώρα που οι συμμαθητές του διάβαζαν την προβλεπόμενη ύλη, ο Enea μελετούσε εγχειρίδια ανατομίας και θεωρίας του χρώματος. Ζωγράφιζε από τα πέντε ή έξι του χρόνια και, φτάνοντας στο γυμνάσιο, άρχισε να οργανώνει μόνος του τη μελέτη του. Πρώτα ασχολήθηκε με τις σκιές, έπειτα με την προοπτική και σταδιακά με τις αναμείξεις των χρωμάτων, αναζητώντας κάθε φορά όσα δεν είχε ακόμη καταφέρει να αποδώσει. Θυμάται μια προσωπογραφία του Μάρλον Μπράντο που στην πρώτη προσπάθεια δεν τον είχε ικανοποιήσει. Επέστρεψε στο ίδιο πρόσωπο έναν χρόνο αργότερα, μελετώντας ξανά τις αναλογίες και τις τονικότητες, μέχρι που κατάφερε ένα πολύ πιο ρεαλιστικό αποτέλεσμα. Οι γονείς του τον ενθάρρυναν να συνεχίσει, χωρίς να διστάζουν να του πουν όταν κάτι μπορούσε να γίνει καλύτερα. Αυτή την ειλικρίνεια εξακολουθεί να εκτιμά και σήμερα όταν συζητά τα έργα του με άλλους.
Η πρώτη του έκθεση αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα στην πορεία του, καθώς είδε έργα του να παρουσιάζονται στο κοινό και να βρίσκουν τους πρώτους τους αγοραστές. Σημαντικό ρόλο στην εξέλιξή του είχε επίσης ένας παλαιότερος δάσκαλος που σταδιακά έγινε περισσότερο μέντορας παρά εκπαιδευτής. Από εκείνον θυμάται ιδιαίτερα μια παρατήρηση: πως όποιο υλικό κι αν έπιανε, κατάφερνε γρήγορα να εξοικειωθεί μαζί του. Στα έργα του, η ανθρώπινη μορφή παραμένει σταθερό σημείο αναφοράς, μέσα από προσωπογραφίες, μελέτες σώματος και φιγούρες που απομακρύνονται από τον ρεαλισμό. Με τον καιρό άρχισε να αφήνει περισσότερα πρόσωπα στη σκιά ή να αποκρύπτει τα χαρακτηριστικά τους, αντλώντας στοιχεία από τη λογοτεχνία, τη μυθολογία και τις αφηγήσεις διαφορετικών πολιτισμών.
Σε έναν πίνακα εμπνευσμένο από την κάθοδο του Δάντη στην Κόλαση, ο Enea αντικατέστησε τη γνώριμη εικόνα μιας σκοτεινής σπηλιάς με έναν προθάλαμο όπου δεσπόζει ένας ανελκυστήρας που οδηγεί μόνο προς τα κάτω. Τα κουμπιά του αντιστοιχούν στους εννέα κύκλους της Κόλασης, ενώ στον καθρέφτη διακρίνεται η μορφή του Βιργίλιου, οδηγού του Δάντη στο ταξίδι του. Πάνω στον ανελκυστήρα υπάρχει η επιγραφή «Lasciate ogne speranza, voi ch'intrate», τόσο διακριτική ώστε ο Enea χρησιμοποιεί τον φακό του κινητού του για να τη δείξει στους επισκέπτες. Λίγο ψηλότερα έχει κρύψει και μια μαύρη γάτα. Το έργο παρουσιάστηκε σε ομαδική έκθεση στο Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο, όπου ένας καθηγητής ιταλικής φιλολογίας διέκρινε στα τρία παράθυρα της σύνθεσης έναν πιθανό συμβολισμό για τα τρία μέρη της Θείας Κωμωδίας. Ο Enea δεν τα είχε σχεδιάσει με αυτή την πρόθεση. Του άρεσε, ωστόσο, που κάποιος είχε ανακαλύψει στον πίνακα μια ιστορία που ο ίδιος δεν είχε σκεφτεί.
Η πρώτη του επαφή με τη διδασκαλία ήρθε ήδη από το λύκειο, όταν μια καθηγήτρια τού ζητούσε να βοηθά τους συμμαθητές του σε ασκήσεις ζωγραφικής. Στα τέλη του 2022 άρχισε να παραδίδει συστηματικά μαθήματα σε ένα δωμάτιο περίπου δεκαπέντε τετραγωνικών, πάνω από το διαμέρισμα όπου έμενε. Ξεκίνησε με έναν μαθητή και, όταν οι συμμετοχές έφτασαν τις πέντε, ο χώρος δεν επαρκούσε πλέον για τα μαθήματα. Αργότερα τα μετέφερε σε ένα μεγαλύτερο εργαστήριο στο Παγκράτι, όπου η ζωγραφική συνυπάρχει με τη γλυπτική, τη χαρακτική και διαφορετικές εικαστικές ασκήσεις. Ορισμένοι από τους πρώτους μαθητές του συνεχίζουν να ζωγραφίζουν μαζί του μέχρι σήμερα. Στα έργα που συγκεντρώνονται στο εργαστήριο, οι παλαιότεροι μπορούν πλέον να αναγνωρίσουν τις δημιουργίες ορισμένων συμμαθητών τους από τον τρόπο που σχεδιάζουν, χωρίς να χρειάζεται να δουν την υπογραφή τους.
Μπροστά σε μια σύνθεση με μια γύψινη προτομή, ένα ύφασμα και μερικά αντικείμενα, ο Enea ζητά από τους μαθητές του να μισοκλείσουν τα μάτια. Εκεί όπου προηγουμένως έβλεπαν ένα πρόσωπο, τις πτυχώσεις του υφάσματος και ξεχωριστά αντικείμενα, αρχίζουν να διακρίνουν μεγαλύτερους όγκους και περιοχές φωτός και σκιάς. Τους δείχνει πώς δύο γειτονικές επιφάνειες μπορούν να ενωθούν οπτικά όταν έχουν την ίδια τονικότητα και γιατί δεν χρειάζεται κάθε περίγραμμα να αποτυπώνεται με έντονη γραμμή. Αντίστοιχη προσοχή αφιερώνει στις αναμείξεις των χρωμάτων, δείχνοντας πώς μια μικρή αλλαγή στις αναλογίες μπορεί να μετατρέψει μια ζωντανή απόχρωση σε θαμπό γκρι ή καφέ. Σε όσους δηλώνουν ότι δεν μπορούν να τραβήξουν ούτε μια σωστή γραμμή, ζητά να του δώσουν την ευκαιρία ενός μαθήματος. Ξεκινά από τον τρόπο που παρατηρούν τα αντικείμενα και τους καθοδηγεί στις κινήσεις και στις τεχνικές που χρειάζονται για να αποδώσουν αυτό που βλέπουν.
Στο εργαστήριο, διαφορετικές ασκήσεις εξελίσσονται ταυτόχρονα. Ένας αρχάριος ζωγραφίζει την πρώτη του σύνθεση, ένας παλαιότερος μαθητής συνεχίζει έναν προσωπικό πίνακα και ο Enea κινείται ανάμεσα στα τραπέζια, σταματώντας για να συζητήσει μια αναλογία ή να εξετάσει μαζί τους μια σκιά. Σε μια από τις ασκήσεις του, τοποθετεί καθρέφτες μπροστά στους συμμετέχοντες και τους ζητά να ζωγραφίσουν τον εαυτό τους. Όταν του ζητούν να διορθώσει ένα πρόσωπο, τους υπενθυμίζει χαμογελώντας ότι, αν πάρει τη θέση τους, στον καθρέφτη θα βλέπει το δικό του πρόσωπο και όχι το δικό τους. Υποδεικνύει τα λάθη στη μέτρηση ή στις τονικότητες, αλλά αφήνει την εκτέλεση στον μαθητή, αποφεύγοντας να επιβάλει τη δική του αισθητική. Ενθαρρύνει επίσης τις ερωτήσεις και τη διαφωνία. Όταν μια απορία δεν έχει έτοιμη απάντηση, επιστρέφει μαζί τους στο πρόβλημα, εξετάζοντας γιατί μια τεχνική λειτουργεί με έναν συγκεκριμένο τρόπο και τι θα συνέβαινε αν δοκίμαζαν κάτι διαφορετικό.
